ဗဟုသုတ

သမိုင္းမွာလူသိနည္းတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ေႏွာင္းလူငယ္ေတြသိေစဘို႔႐ုပ္အေလာင္း မရွိေတာ့တဲ့ အုတ္ဂူ

သမိုင္းမွာလူသိနည္းတဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြ ေႏွာင္းလူငယ္ေတြသိေစဘို႔႐ုပ္အေလာင္း မရွိေတာ့တဲ့ အုတ္ဂူ

အိမ္ေရွ႕စံကေနာင္မင္းရဲ႕ အ႐ုပ္ေလာင္းကို ဘယ္ေနရာမွာ ျမဳတ္ႏွံထားခဲ့သလဲလို႔ ေမးရင္ မႏၲေလးအေရွ႕ျပင္က သူက်ဆုံးခဲ့တဲ့ေနရာမွာရွိတဲ့ စႏၵမုနိေစတီေတာ္ႀကီးမွာ ျမဳတ္ႏွံ ထားခဲ့တယ္လို႔ လူတိုင္းက ျပန္ေျဖၾကပါလိမ့္မယ္ထင္တယ္ ။ ဟုတ္ပါတယ္ ။

အရင္တုန္းက အိမ္ေရွ႕စံ ကေနာင္မင္း ရဲ႕ အ႐ုပ္ေလာင္းကို အဲဒီေစတီနဲ႔ စႏၵမုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္သီတင္းသုံးရာ ဂႏၶာကုဋိ အၾကားက အုတ္ျပသာဒ္အတြင္း ဂူသြင္းျမဳတ္ႏွံထားခဲ့တာပါ ။

အခုခ်ိန္မွာေတာ့ အဲဒီေနရာမွာ အုတ္ဂူကမၺည္းေက်ာက္စာခ်ပ္ႀကီးတစ္ခုသာေတြ႕ရၿပီး အထဲမွာ အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕အ႐ုပ္ေလာင္း မရွိေတာ့ဘူး ၊ အုတ္ဂူကလည္း ေဟာင္းေလာင္းေပါက္ႀကီး ျဖစ္ေနၿပီလို႔ ေျပာရင္ …. ဘာျဖစ္လို႔ မရွိရတာလဲ …. ၊ ဘယ္သူက တူးယူသြားတာလဲ …..

၊ အခု ဘယ္နားေရာက္ေနသလဲ …. စသျဖစ္ သိလိုၾကလိမ့္မယ္ထင္ပါတယ္ ။ အဲဒီလို ျဖစ္ရတာဟာ အရင္ကမႏၲေလးေတာင္မွာရွိေနတဲ့ ရေသ့ႀကီး ဦးခႏၲီေၾကာင့္ပဲလို႔ ေျပာရမွာပါပဲ.။

1887 ခုႏွစ္ သီေပါမင္းပါေတာ္မူၿပီးေနာက္ပိုင္း အႏၵိယကို နယ္ႏွင္ခံလိုက္ရတဲ့ အိမ္ေရွ႕စံကေနာင္မင္းရဲ႕ သားေတာ္ လင္းပင္မင္းသားနဲ႔ မိသားစုဟာ 1912 ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာျပည္ကို ျပန္လာခြင့္ရခဲ့ပါတယ္ ။

ျပန္လာတဲ့ အခ်ိန္မွာ မင္းသားႀကီးဟာ အသက္ ၅၄ ႏွစ္ ရွိေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္ ။ က်န္ေနေသးတဲ့ အိမ္ေရွ႕စံ အႏြယ္ေတာ္မ်ားကလည္း ျပည္ေတာ္ျပန္လာတဲ့ လင္းပင္မင္းသားႀကီးကို မႏၲေလးမွာ လာေနဖို႔ ဖိတ္ေခၚတာနဲ႔ မင္းသားႀကီးလည္း သြားေနျဖစ္ခဲ့ပါတယ္ ။

မႏၲေလးကို ေရာက္လာတဲ့ မင္းသားႀကီးဟာ အသက္႐ြယ္အားျဖင့္လည္း ဇရာပိုင္းကို ေရာက္လာတာမို႔ ဘာသာေရးဘက္ကို ကိုင္းရႈိင္းလားၿပီး သမထလမ္းစဥ္ေတြကိုပါလိုက္စားလို႔ ဖိုးထိုးတာေတြလည္း လုပ္လာခဲ့ပါတယ္ ဆိုပါတယ္ ။

အဲဒီအခ်ိန္ေတြမွာပဲ လင္းပင္မင္းသားႀကီးဟာ မႏၲေလးေတာင္က ရေသ့ႀကီး ဦခႏၲီနဲ႔ ေပါင္းဖက္မိသြားေတာ့တာပါ ။ မင္းသားႀကီးက ရေသ့ႀကီးကို အိမ္ေရွ႕မင္းထန္းေတာႀကီး လႉခဲ့သလိုမ်ိဳး ဦးခႏၲီကလည္း ရွိရွိသမွ် အဌကထာ ၊ ဋီကာ မ်ားကို ေက်ာက္ထက္ အကၡရာတင္ၿပီး စႏၵာမုနိေစတီအတြင္းမွာ စိုက္ထူပူေစာ္ခဲ့ပါတယ္ ။

ဒါေတြကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ လင္းပင္မင္းသားႀကီးနဲ႔ရေသ့ႀကီးဦးခႏၲီတို႔ဟာ အေတာ္ေလးကို ရင္းႏွီးကြၽမ္းတ၀င္ရွိလွတယ္လို႔ ဆိုရပါမယ္ ။

သကၠရာဇ္ ၁၂၂၈ ခုႏွစ္ ျမင္းကြန္း ျမင္းခုံတိုင္ အေရးခင္းမွာ လုပ္ႀကံခံရတဲ့ အိမ္ေရွ႕ကိုယ္ေတာ္ကေနာင္မင္းသား နဲ႔အတူ မလြန္မင္းသား ၊ စကုမင္းသား ၊ ျပင္စည္မင္းသားတို႔ ရဲ႕ အေလာင္းတို႔ကို မင္းတုန္းမင္းႀကီးက စႏၵာမုနိေစတီေတာ္အနီးမွာ ဂူသြင္းၿပီး ျမဳတ္ႏွံ ထားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္ ။

ေနာက္ပိုင္းက်ေတာ့ အဲဒီ အုတ္ဂူေတြ နဲ႔ တစ္ဆက္ထည္း ေစတီတစ္ဆူ တည္ၿပီး အမရပူရက ပင့္ေဆာင္လာတဲ့ စႏၵာမုနိ႐ုပ္ပြားေတာ္ ကိန္း၀တ္ဖို႔ ဂႏၶာကုဋိတိုက္ကို ပါ တည္ေဆာက္ခဲ့တာပါ ။ ဒါေၾကာင့္မို႔ အခုလက္ရွိ ကေနာင္မင္း အုတ္ဂူ ကမၺည္းေက်ာက္ျပားေနရာမွာ ရွိခဲ့ဖူးတဲ့ အိမ္ေရွ႕မင္းအုတ္ျပသာဒ္ငယ္ဟာ ဘုရား ဂႏၶာကုဋိတိုက္နဲ႔ ေစတီအၾကား က်ေရာက္ေနခဲ့ပါတယ္ ။

ဒီေတာ့ ဘုရား ဂႏၶာကုဋိတိုက္ ေခါင္မိုး ေရတံေလွ်ာက္က က်တဲ့ေရေတြဟာ အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕ အုတ္ဂူေပၚ က်ေနခဲ့ေတာ့တာပါ ။ အိမ္ေရွ႕မင္းအုတ္ဂူေပၚ အဲဒီလိုမ်ိဳး တံစိတ္ျမက္ကေရက်ေနတာဟာ နာမ္ႏွိမ္ထားသလို ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕ အႏြယ္ေတာ္မ်ားဟာ မႀကီးပြားႏိုင္ ၊ မထြန္းကားႏိုင္ ဆိုၿပီး ရေသ့ႀကီး ဦးခႏၲီက လင္းပင္မင္းသားႀကီးကို ေျပာျပသတဲ့ ။

ရေသ့ႀကီး ဦးခႏၲီရဲ႕စကားေၾကာင့္ လင္းပင္မင္းသားႀကီးဟာ သကၠရာဇ္ ၁၂၇၅ ခုႏွစ္ တန္ခူးလဆန္း ၅ ရက္ ညသန္းေခါင္အခ်ိန္မွာ ဦးခင္ေမာင္ေဒြးကို အေဖာ္ေခၚၿပီး ပန္းရန္သမားႏွစ္ေယာက္နဲ႔အတူ စႏၵာမုနိဘုရားအတြင္းက ကေနာင္မင္းရဲ႕အုတ္ဂူကို ေဖာက္ပါေတာ့တယ္ ။ ဒီလိုလုပ္ဖို႔အတြက္ က်န္အႏြယ္ေတာ္မ်ားကို လုံး၀အသိမေပးဘူးလို႔ဆိုပါတယ္ ။

ဂူေဖာက္ၿပီး အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕အေလာင္းေတာ္ကို ေတြ႕ေတာ့ မင္းသားႀကီးက ကတၱီပါအိပ္ထဲ ထည့္ယူၿပီး အုတ္ဂူကို မူလ လက္ရာမပ်က္ေစပဲ ျပန္ပိတ္ေစခဲ့တယ္ ။ ဒါေပမယ့္ လင္းပင္မင္းသားႀကီး ထည့္ယူလာတဲ့အ႐ိုးေတြကို ဘယ္နားမွာထပ္ၿပီး သၿဂိဳလ္ခဲ့သလဲဆိုတာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွတိတိက်က် မသိၾကရဘူးတဲ့ ။

အႏြယ္ေတာ္မ်ားေျပာစကားအရ မင္းသားႀကီးဟာ အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕ အေလာင္းကို ဘိတ္သိပ္ျမႇာက္ၿပီး ရတနာပန္းေတာင္းနဲ႔ ဧရာ၀တီျမစ္ထဲကိုခ်တယ္ခဲ့တယ္လို႔ ေျပာသလို ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လႈိင္ျမစ္ထဲကိုခ်ခဲ့တယ္လို႔လည္း ဆိုျပန္သတဲ့ ။ ဘယ္လိုပဲ ျဖင့္ျဖင့္ ေသခ်ာတာကေတာ့ အိမ္ေရွ႕မင္းရဲ႕ ႐ုပ္အေလာင္းကို ေရထဲခ်ခဲ့တယ္ ဆိုတာပါပဲ ။

ဒီကိစၥကိုပိပိရိရိလုပ္ေဆာင္ခဲ့ေပမယ့္လည္း ပိုက္ဆံေပးၿပီးခိုင္းတဲ့ ပန္းရန္သမား ႏွစ္ေယာက္ ႏွတ္မလုံမႈေၾကာင့္ ဂူေဖါက္တဲ့ကိစၥကို အဂၤလိပ္အစိုးရသိသြားခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္ ။ တကယ္ေတာ့ လင္းပင္မင္းသားႀကီးဟာ ရေသ့ႀကီး ဦးခႏၲီရဲ႕ အယူဆစကားအရ အိမ္ေရွ႕ေတာ္ အဆက္ တစ္ခုလုံးေကာင္းစားဖို႔ ရည္႐ြယ္ၿပီး လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာသာျဖစ္ပါတယ္ ။

ဒါေပမယ့္လည္း အုတ္ဂူေဖာက္ဖို႔ လုံး၀အသိမေပးခံရတဲ့ က်န္အိမ္ေရွ႕ အႏြယ္ေတာ္တစ္စုက မေၾကမနပ္နဲ႔ အဂၤလိပ္အစိုးရထံ တိုင္ၾကားေၾကာင္း 22 . 5 . 1913 ေန႔ထုတ္ မႏၲေလးတိုင္း သတင္းစာမွာ ပါလာပါေတာ့တယ္ ။

မႏၲေလး အေရးပိုင္ကလည္း မင္းသားႀကီးကို ေခၚၿပီး … “ ခင္ဗ်ားတို႔ ဘာလုပ္ၾကတာလဲ ၊ အဂၤလိပ္ အစိုးရျပဳတ္ေအာင္ ေဆးဝါးစီရင္ဖို႔ လုပ္တာလား” ဆိုၿပီး ႀကီမ္းေမာင္းေျပာဆိုသတဲ့ ။

အဲဒီမွာ မင္းသားႀကီးနဲ႔ အတူလိုက္ပါလာတဲ့ ဦးခင္ေမာင္ေဒြးက … “သူ႔အေဖ အေလာင္းကို သူ႔သားက ျပန္ေဖာ္တာ ဘာတတ္ႏိုင္မွာလဲ” …. လို႔ ခပ္ျပတ္ျပတ္ေျပာပစ္ခဲ့ၿပီး ျပန္လာခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္ ။

ဒီကိစၥက အဲဒီမွာတင္မၿပီးသြားပါဘူး ။ အိမ္ေရွ႕မင္းအေလာင္း တူးေဖာ္မႈကို အစိုးရက ျပႆနာ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွာၿပီး ျပည္ေတာ္ျပန္ခြင့္ရထားတဲ့ လင္းပင္မင္းသားႀကီးကို 1915 ခုႏွစ္မွာ ဒုတိယအႀကီမ္ ျပည္ႏွင္ဒါဏ္အျဖစ္ အိႏၵိယကိုျပန္ပို႔လိုက္ေတာ့တာပါ ။

လငျးပငျသားကွီးဟာ နောကျထပျ အိန်ဒိယမှာ ၆ နှဈ ထပျမံနထေိုငျခဲ့ရပွီး 1921 ခုနှဈမှာမှ ရနျကုနျမွို့မှာ ကောငျးမှနျစှာ နထေိုငျပါမညျ့အကွောငျးကတိကဝတျတှပွေုပွီးမှ ပွနျလာခှငျ့ရခဲ့တယျလို့ ဆိုပါတယျ ။

ဒါပမေယျ့ မန်တလေးကိုတော့ သှားရောကျခှငျ့ ပိတျပငျခံထားရဆဲပါပဲ။ ( ရနျနောငျစိုး ) အခုရေးပွခဲ့တဲ့ အကွောငျးအရာတှကေ ဆရာမောငျသနျးဆှေ ( ထးဝယျ ) ရဲ့ ကုနျးဘောငျအလှနျ မှာပါဝငျတဲ့ အခကြျလကျကို ကောကျနုတျပွီး တငျပွထားတာဖွဈပါတယျ ။ အိမျရှေ့မငျးအုတျဂူနရောမှာ အခုလကျရှိ တှေ့နရေတဲ့ ကမ်ဗညျးကြောကျစာခပြျ ဓာတျပုံကိုတော့ ကို Pyi Thar Yar ဆီကနေ ရတာပါ ။

C r d သမိုင္းဆိုသည္မွာ page